چرا اهدای مستمر خون ؟​

ضرورت و اهمیت اهدای خون :

در جهان امروز علي رغم تحول عظيم علمي و با وجود پيشرفت هاي بزرگي كه در علوم پزشكي رخ داده است ، هنوز تامين کافی خون سالم يكي از چالش ها و دغدغه هاي مجامع پزشكي جهان است . بشر تاكنون هيچ جايگزين مناسبی براي اين ماده حیاتی نیافته است و لذا  يكي از مهم ترين نيازهاي مراكز درماني در جهان برای نجات جان آسیب دیدگان سوانح و بلایا ، بیماران با جراحی های بزرگ و سوختگی های وسیع ، مبتلایان به بیماریهای مختلف مانند کم خونی ها و اختلالات انعقادی و نیز خونریزیهای دوران بارداری و زایمان و ... ، خون و فراورده های خونی سالم است . هر عضو جامعه در طول زندگی ممکن است به دلایل مختلف مصرف کننده خون و فراورده های خونی باشد . با توجه به وظایف حیاتی خون ، کمبود و یا وقفه طولانی خونرسانی در هر فرد می تواند منجر به آسیبهای وسیع اجزای بدن شود که در نهایت به مرگ یا معلولیتهای غیر قابل برگشت منجرخواهد شد . از هر سه نفر در طول زندگی ، یک نفر نیازمند خون و فراورده های خونی میگردد . آیا ما وعزیزانمان نیازمند خون نخواهیم شد ؟ گروههاي  مختلف خوني حلقه‌هاي زنجيره بشريت را به هم پيوند داده و تفاوتهاي  فرهنگي، نژادي وقوميتي را در برابر خود خوار و ناچيز مي كند چراکه همبستگي خون از تمامي اين تفاوتها كهن تر مي باشد. در زمان نياز ، دو هم خون از دو نژاد گوناگون مي توانند با اهدای خون  خود زندگي دوباره را به هم پيشكش كنند. عدم وجود جايگزين مناسب براي خون ، محدود بودن مدت زمان نگهداري خون و فرآورده هاي خوني و همچنین نیاز هميشگي به خون و فرآورده هاي آن سبب شده تا اهداي خون در سلامت افراد جامعه از اهميت و جايگاه ويژه اي برخوردار شود .

  تامین خون و فراورده های خونی یک فوریت پزشکی است و با کاهش ذخایر خونی  تامین نیاز بیماران به این ماده حیاتی با چالش مواجه میگردد که فقط با افزایش مشارکت انسانهای مومن ، سالم و نیکوکار در امر انساندوستانه اهدای خون قابل پاسخگویی است .  هم اکنون انسانهای بسیاری هستند که با روشن بینی دریافته اند که اهدای خون سالم یکی از پاک ترین انواع انفاق است . امروزه با فرهنگ سازی و ترویج معروف پسندیده اهدای خون ، اعتقاد به باورهای مقدس دینی و سنتهای ارزنده اخلاقی ، بسیاری از اقشار جامعه با آگاهی از ضرورت تهیه مستمر خون سالم ، داوطلب اهدای این ماده حیات بخش میباشند . اهداکنندگان نیک اندیش و نیکوکار هر روز را روز اهدای خون و روز اهدای زندگی میدانند . بسياری از مردم کنجکاوند تا بدانند چه ميزان خون در بدن خود دارند. در واقع، حجم خون بدن درست مانند وزن بدن، از فردی به فرد ديگر متفاوت است و مقدار آن تا حدود زيادی به بزرگی جثه و جنسيت بستگی دارد اما در مجموع ، می توان گفت بيشتر بزرگسالان دارای حدوداً بين 4 تا 6 ليتر خون در بدن خویش هستند . هر داوطلب واجد شرایط در هر نوبت اهدای خون حدود 10 درصد از حجم خون خویش را اهدا مینماید که برای وی هیچ ضرر و زیانی نخواهد داشت . تمامی مراکز اهدای خون برای اهدای خون شرايطی را در نظر می گيرند. بعضی از اين شرايط بخاطر حفظ سلامت فرد اهدا کننده خون و برخی ديگر به منظور حفظ سلامت گيرنده خون در نظر گرفته شده اند . پزشک ، پيش از اهدای خون ، هر داوطلب را بررسی مینماید . اين بررسی شامل مصاحبه در باره سوابق پزشکی و رفتارهای فردی و نیز انجام معاينه می باشد . در صورتی که فرد تمامی شرايط لازم برای اهدای خون را داشته باشد مي تواند خون اهدا كند.

 

اهداکنندگان خون :

اهداکنندگان داوطلب  کسانی هستند که بصورت کاملاً داوطلبانه و بدون چشمداشت مادی مبادرت به اهدای خون خود نموده و در قبال آن چيزی دريافت نمی کنند. انگيزه اصلی اين افراد کمک به ديگران است . اهداي خون داوطلبانه مناسب ترین روش تامين خون سالم مي باشد. امروزه سازمان انتقال خون مفتخر است که با آموزش  های عمومی وفرهنگ سازی همگانی ،شناسایی جمعیت های سالم،تقویت انگیزه های انساندوستانه ،آموزش پرهیز از رفتار های پرخطر و بالاخره تشویق به اهدای منظم ،خون مورد نیازرا از داوطلبان آگاه وصادق اهدای خون تامین نماید.

اهدا کنندگان مستمر کسانی هستند که  که در يک دوره يکساله حداقل 2 بار خون اهدا نموده و فواصل نوبت های اهدای خون آنها کمتر از یک سال باشد. ثابت شده است اين گروه، سالم ترين و قابل اعتماد ترين گروه داوطلبان را تشکيل می دهند . اهداکنندگان مستمر، آگاهانه و با مسئولیت پذیری اجتماعی ، همواره  به سلامت همنوعان و جامعه خویش می اندیشند. اهداکنندگان مستمر خون صادقانه و صبورانه در مراحل مختلف اهدای خون مشارکت شایسته دارند . با اهدای مستمر خون ، همواره در هر زمان ، مقدار کافی خون از هر گروه خونی جهت رفع نیاز های بیماران در دسترس خواهد بود و اطمینان از ذخایر کافی خون حاصل خواهد آمد . اهداکنندگان مستمر مشارکت بیشتری در تامین فراورده های خونی در شرایط بحرانی دارند . .داوطلبان اهدای مستمر خون به واسطه اطلاع از شرایط و تجربه مراحل مختلف اهدای خون ونیز با آگاهی وپرهیزاز رفتار های پرخطر وهمچنین بررسی های پزشکی وآزمایشگاهی مکرر در هربار اهدای خون،از سالمترین اهداکنندگان خون بوده که درارتقای سلامت فرآورده های خونی نقش حیاتی ایفا می نمایند. اهداکنندگان مستمر بواسطه سوابق متعدد در اهدای خون ، با ارائه تجربیات ،  نگرش و باورهای مثبت و ارزنده خویش  در ترویج این نیاز حیاتی در میان اقشار مختلف جامعه نیز مشارکت موثری خواهند داشت . امروزه افزایش اهدای مستمر خون واهداکنندگان مستمر خون از شاخص های مهم  توسعه وتعهد اجتماعی  هر جامعه می باشد. در حال حاضر با توجه به تغییر روش زندگی ، افزایش بیماری ها ، استفاده از روش های نوین جراحی ، گسترش مراکز درمانی ، افزایش تخت های فعال بیمارستانی وارتقاء روش های تشخیصی ودرمان بیماریها نیاز به خون و فرآورده های آن افزایش یافته  به طوری که این نیاز روز افزون ، مشارکت بیشتر اقشار مختلف جامعه را دراقدام مستمر  به این امر خداپسندانه وحیاتی اجتناب ناپذیر می نماید. برای تامین خون کافی ، یک بار اهدای خون کافی نیست .

 اهداکنندگان مستمر در صورت تمایل می توانند  به عضویت جمعیت اهداکنندگان مستمر در پایگاههای انتقال خون در آیند . عضویت در این جمعیت موجب ارتباط نزدیک و مستمر پایگاههای انتقال خون با اهداکنندگان عضو شده که طی آن ، مجموعه انتقال خون ضمن ارائه جدید ترین آموزشهای علمی  و مطالب مرتبط با اهدای خون  به اهداکنندگان ، امکان جلب مشارکت اهداکنندگان در برنامه های ترویج اهدای خون در جامعه ، برگزاری برنامه های فرهنگی و تجلیل از اهداکنندگان ،  برنامه ریزی دعوت منظم از اهداکنندگان به اهدای مجدد  خون ، به مدیریت مطلوبتر ذخایر خونی و اهداکنندگان خون در پایگاههای مربوط خواهد پرداخت  . شرایط عضویت در جمعیت اهداکنندگان مستمر شامل برخورداری از شرایط عمومی اهدای خون ، فاصله کمتر از یکسال از آخرین نوبت اهدای خون ، سالم بودن نتایج آزمایشات انجام شده بر روی خون اهدایی و  امکان اهدای خون حداقل دو بار در سال است . کارتهای عضویت اهداکنندگان مستمر متناسب با تعداد نوبتهای اهدای خون دارای سطوح و طبقه بندی مشخص است که نشانگر میزان مشارکت ، تعهد و شخصیت بارز اجتماعی و نیز سلامت اهداکنندگان گرامی خواهد بود. کلیه اهداکنندگان خون که دارای دو بار اهدای خون سالم  بفاصله کمتر از یکسال باشند میتوانند در پایگاههای اهدای خون و یا با حضور در دفتر برنامه ریزی ، جذب و نگهداری اهداکنندگان ، با   ارائه کارت ملی و یک قطعه عکس و تکمیل فرم مربوط پس از بررسی لازم ، به عضویت جمعیت اهداکنندگان مستمر در آیند . کارتهای عضویت اهداکنندگان مستمر دارای تاریخ اعتبار بوده که در صورت انقضای تاریخ  و یا با افزایش نوبتهای اهدای خون میبایست تمدید و یا تعویض گردند .


​ 

رنگ کارت عضویت اهداکنندگان مستمر

 

تعداد اهدای خون برای آقایان

 

تعداد اهدای خون برای بانوان

سفید2 تا 92 تا 7
سبز10 تا 248 تا 14
قرمز25 تا 4915 تا 39​​
نقره ای50 تا 9940 تا 69
طلایی100 به بالا70 به بالا

 


نویسنده : دکتر علی حسنی ​- معاون فنی و فن آوری های نوین